Odleżyny - sprawdź co należy zrobić ich uniknąć!

 Czym są odleżyny?

Odleżyny (inaczej: odgniecenia, odparzenia) to miejscowe uszkodzenia skóry i głębszych tkanek spowodowane długotrwałym uciskiem, który prowadzi do niedokrwienia i martwicy.

Najczęściej pojawiają się w miejscach, gdzie skóra przylega bezpośrednio do kości – np. na kości krzyżowej, piętach, łopatkach, biodrach czy łokciach.

Powstawaniu odleżyn sprzyjają:

• brak ruchu (np. leżenie przez wiele dni),

• wilgoć (np. nietrzymanie moczu),

• niedożywienie i odwodnienie,

• zaburzenia czucia,

• niewłaściwa pielęgnacja skóry.

Stopnie (rodzaje) odleżyn

Odleżyny dzieli się na cztery podstawowe stopnie, w zależności od głębokości uszkodzenia tkanek:

I stopień – zaczerwienienie

• Skóra nie jest przerwana, ale jest zaczerwieniona, cieplejsza i może być bolesna.

• Po uciśnięciu nie blednie – to pierwszy sygnał ostrzegawczy.

II stopień – uszkodzenie naskórka

• Pojawia się pęcherz lub płytka rana.

• Skóra może być wilgotna, podrażniona, z oznakami stanu zapalnego.

III stopień – głębokie uszkodzenie

• Martwica sięga aż do tkanki podskórnej.

• Widoczna rana, możliwe zakażenie.

IV stopień – bardzo głęboka rana

• Uszkodzenia sięgają aż do mięśni, ścięgien, a nawet kości.

• Duże ryzyko powikłań – sepsa, martwica, konieczność interwencji chirurgicznej.

Jak zapobiegać odleżynom?

1. Regularna zmiana pozycji

Osoba leżąca powinna być obracana co 2–3 godziny. W przypadku wózka inwalidzkiego – przemieszczać się lub odciążać ciało co 15–30 minut.

2. Materace przeciwodleżynowe

Specjalistyczne materace zmniejszają ucisk na ciało i poprawiają krążenie. Najskuteczniejsze są materace zmiennociśnieniowe.

3. Pielęgnacja skóry

Skórę należy myć łagodnymi środkami, osuszać, nawilżać i chronić przed wilgocią. Warto stosować kremy ochronne i preparaty z pantenolem.

4. Zdrowa dieta i nawodnienie

Niedożywienie i odwodnienie osłabiają skórę i spowalniają gojenie. Dieta bogata w białko, witaminy (A, C, E) i cynk wspiera regenerację.

5. Unikanie urazów mechanicznych

Nie wolno ciągnąć osoby leżącej po prześcieradle – należy używać podkładów ślizgowych. Ubrania i pościel nie mogą mieć grubych szwów czy zagnieceń.

Jak leczyć odleżyny?

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania zmian i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Leczenie odleżyn I i II stopnia:

• Oczyszczanie i dezynfekcja – np. roztworem soli fizjologicznej lub preparatami antyseptycznymi.

• Stosowanie opatrunków specjalistycznych – np. hydrożele, pianki, opatrunki z jonami srebra.

• Kremy i maści – przyspieszające gojenie (np. z alantoiną, pantenolem).

Leczenie odleżyn III i IV stopnia:

• Oczyszczanie chirurgiczne – usunięcie martwych tkanek.

• Antybiotyki – w przypadku zakażenia.

• Zaawansowane opatrunki – często pod nadzorem specjalisty.

• Terapie wspomagające – np. tlenoterapia hiperbaryczna, leczenie podciśnieniem (VAC).

Podsumowanie

Odleżyny to nie tylko problem medyczny – to realne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, szybkie reagowanie na pierwsze objawy i stosowanie skutecznych metod leczenia.

Jeśli opiekujesz się osobą leżącą, zainwestuj w dobrej jakości materac przeciwodleżynowy, pielęgnuj skórę i reaguj natychmiast na każdy niepokojący objaw.

Szukasz skutecznych produktów przeciw odleżynom?
W naszym sklepie znajdziesz certyfikowane materace, podkłady, kosmetyki ochronne i specjalistyczne opatrunki – wszystko, czego potrzebujesz, by skutecznie chronić swoich bliskich.